TİKA'dan Makedonya'da Eğitim Atağı

1991 yılında bağımsızlığını kazanan, yıllarca siyasi ve ekonomik sorunlarla mücadele etmek zorunda kalan Makedonya Cumhuriyeti, kaynaklarının yetersiz olması nedeniyle eğitime gerekli desteği sağlayamıyor. Öğretmenlerin hizmet içi eğitimi, ders kitaplarının güncellenmesi ve okullarda fiziki altyapının geliştirilmesi gibi konularda ciddi sorunlarla karşılaşılan Makedonya’da, bazı okullar fiziksel şartları sağlayamadığı gerekçesiyle Eğitim Bakanlığı tarafından kapatılıyor. Birçok okulda ise çocukların sağlık sorunlarına yol açabilecek önemli mevcut sorunlarla eğitime devam ediliyor.

Makedonya’da Eğitimin Desteklenmesine Yönelik Yardımlar İvme Kazanarak Devam Ediyor

Özellikle Türkçe eğitim büyük zorluklarla devam ediyor. Eğitimlerini anadilllerinde devam ettirmek isteyen öğrenciler altyapı eksikliği, kitaplarının ve Türkçe konuşma kabiliyetlerinin yeterli seviyede olamaması gibi sorunlarla karşılaşıyor.

Makedonya eğitim sektöründe karşılaşılan sıkıntıların hafifletilebilmesi ve eğitimin her yönü ile desteklenmesi amacıyla Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından pek çok proje gerçekleştirildi ve gerçekleştirilmeye devam ediyor.

2011-2012 eğitim dönemine yönelik olarak "Makedonya’da Yeni Okulların İnşaatı, Tadilatı ve Tefrişi Projesi" doğrultusunda, Petrovets Belediyesi Çiftlik Köyü, Demir Kapı Belediyesi Çelevez Köyü ve Karbintsi Belediyesi Ocalı Köyü okulları inşa edilirken; Studeniçan Belediyesi Morane Köyü "Naim Fraşeri" ve Tsvetova Köyü “Aliya Avdoviç” ilköğretim okullarının onarımı TİKA tarafından yapıldı.

Makedonya’nın farklı bölgelerinde bulunan ve farklı etnik yapıları kapsayan bu okulların inşaatının ve onarımının tamamlanması, kamuoyunun ve yetkililerin dikkatini çekti. Eğitim sektöründe gerçekleştirilen bu projeler medyada da geniş yer aldı.

TİKA Tarafından Gerçekleştirilen Başarılı Projeler, Büyük Takdirle Karşılanıyor

Türk, Makedon, Arnavut, Boşnak ve Romen olmak üzere yaklaşık 3.600 öğrenciye eğitim verilmesine olanak sağlayan bu projelerle proje ile modern okullar inşa edilirken, mevcut iki okulun tüm eksiklikleri de giderildi. Özellikle çatı sistemi ve pencerelerde var olan sorunlar nedeniyle kış aylarında eğitimin neredeyse imkânsız hale geldiği okulların onarılması, öğrencilerin uygun koşullarda derslerini takip etmelerine olanak sağladı.

TİKA tarafından inşaatı veya donanım eksiklikleri tamamlanan okullar şu an bulundukları bölgelerin en seçkin okulları haline geldi.

Makedonya’da eğitime yönelik yapılan yardımlar yalnız inşaat ve onarım ile sınırlı kalmadı. Anadilde eğitimin önemi ve yanında getirdiği güçlükler göz önünde bulundurularak, Türkçe eğitimin desteklenmesi konusunda da çalışmalar yapıldı.

Türkiye’ye yapılan göçlerle sayıları her geçen gün azalan Makedonya Türkleri, ülkenin dağınık yerlerinde yaşamaları sebebiyle yıllardır kimi bölgelerde sınıf oluşturacak çoğunluğa ulaşamamıştı. Bu nedenle Türk öğrencilerin çoğu, diğer dillerde eğitim görmek zorunda kalmıştı.
Türkçe sınıfların devam ettirilebilmesi ve yeni sınıfların oluşturulabilmesı için 6 ayrı şehirde eğitim dönemi boyunca “Taşımalı Eğitim Desteği” verilmesine devam ediliyor.

Öğrencilerin ve okullarda eğitim veren öğretmenlerin, Türkçe eğitim veren okullara ulaşımlarının sağlanması amacıyla verilen taşıma desteği ile kapanma tehlikesi ile karşı karşıya olan bazı Türkçe sınıflarda eğitim yeniden canlandırıldı ve Türk dilinin yaşatılması için önemli bir adım atıldı.

Diğer taraftan, örgün eğitimlerini Türkçe devam ettirmek isteyen ancak, geçmiş dönemde yaşadığı sıkıntılar nedeniyle anadillerini yeterince öğrenememiş olan öğrencilerin, dil kapasitelerinin geliştirilerek öğrenimlerini Türkçe devam ettirebilmelerinin sağlanması amacıyla Makedonya’nın 16 farklı belediyesinde ve 19 farklı yerleşim biriminde 7 ay süren bir programı içeren Türkçe kursları da TİKA’nın desteği ile devam ediliyor.

2006 yılında başlatılan kurslar halkta büyük bir heyecan yarattı ve bu sayede halkın inisiyatifi ve Belediye idarelerinin desteği ile Türkçe anadilini unutmuş bölge insanının yeniden Türk dilinde eğitime başlamalarına katkı sağlandı.

Ekonomik sorunlar nedeniyle eğitimini tamamlamakta zorluk yaşayan öğrencilerin desteklenmesi hususunda da çalışmalar devam ediyor. İlköğretim, lise ve üniversitede eğitim gören toplam 350 öğrenciye geçtiğimiz yıl burs verildi.

Ayrıca, Makedonya’nın farklı bölgelerinde yaşayan ve öğrenimini devam ettirmek için yaşadığı bölgeden ayrılıp merkez şehirlere gelen öğrencilerin kaldığı, ikisi Üsküp’te ve biri Gostivar’da olmak üzere, üç öğrenci yurdunun ihtiyaç duyduğu donanımın temini ile söz konusu yurtların iaşe gibi çeşitli masraflarının karşılanmasına yönelik TİKA’nın verdiği destek devam ediyor.

Hemen her alanda yatırıma ve yenilenmeye ihtiyaç duyulan Makedonya’da, genç nesillerin geleceğe hazırlanmasında önemli bir yeri olan eğitim sektörüne yönelik TİKA tarafından gerçekleştirilen başarılı projeler, büyük takdirle karşılanıyor.

ONARIMI YAPILAN OKULLAR

Studeniçan Belediyesi Morane Köyü Okul Binası Tadilatı

Studenicani Belediyesi "Naim Fraşeri" İlköğretim Okulu ile ona bağlı Morane köyünde bulunan okul inşaatı 1928 yılında yapıldı. 1976 ve 1985 yıllarında küçük onarımlar görmüştür. Okulda eğitim dili Arnavutça olup, toplam 415 öğrenci eğitim görüyor.

Studeniçan Belediyesi Tsvetova Köyü Okul Binası Tadilatı

Studenicani Belediyesine bağlı Tsvetova Köyünde bulunan “Aliya Avdoviç” İlköğretim Okulu inşaatı 1955 yılında inşa edildi ve küçük onarımlar yapıldı. Okulda eğitim Makedonca ve Türkçe dilinde yapılıyor ve toplam 155 öğrenci eğitim alıyor.

YENİ İNŞA EDİLEN OKULLAR

Petrovets Belediyesi Çiftlik Köyü Okulu

Boşnak asıllı 335 nüfusa sahip Çiftlik köyünde okul bulunmuyordu. 42 öğrenci Orta Konyare ve Aşağı Konyare köylerindeki okullarda eğitim görüyordu. Köye en yakın otobüs durağı 3 km mesafe uzaklıktaydı ve özellikle kış aylarında öğrencilerin evlerinden okula gitmesi daha da zor hale geliyordu. Erişim sıkıntılarını gidermek amacıyla TİKA’nın desteği ile 2 sınıf, 1 öğretmen odası ve kız-erkek tuvaleterinden oluşan yeni okul binası inşa edildi.

Okulun temel atma törenine, T.C. Üsküp Büyükelçisi Gürol Sökmensuer, Makedonya Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanı Petar Kralev, Makedonya Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakan Yardımcısı Safet Neziri, Makedonya Cumhuriyeti Devlet Bakanı Hadi Nezir, MATUSİTEB Başkanı Süleyman Baki katıldı.

Demir Kapı Belediyesi Çelevez Köyü Okulu

1945 yılında, ahşap taşıyıcı sütun ve kerpiç duvar üzerine inşa edilmiş Çelevez köyündeki mevcut eski okul binasının üstlendiği görevi yerine getirememesi nedeniyle TİKA tarafından 2 sınıf, 1 öğretmen odası ve kız-erkek tuvaleterinden oluşan yeni bir okul binası inşa edildi.

Karbintsi Belediyesi Ocalı Köyü Okulu

1970 yılında inşa edilen ve birinci sınıftan dördüncü sınıfa kadar Türkçe eğitim veren okulda, Ocalı’da yaşayan Türk öğrenciler eğitim görüyor. Hiçbir bakım ya da onarım yapılmayan okul binasının güvenlik açısından risk arz etmesi sebebiyle TİKA tarafından öğretmen odası, mutfak ve tuvaleti bulunan iki sınıflık yeni bir okul binası inşa edildi.