EN Tika

Diğer Sosyal Altyapı ve Hizmetler

Sosyal, kültürel, ekonomik, politik vb. oluşumlar sebebiyle yaşanan göçler çok yönlü tarafıyla antropologlardan sosyologlara, planlayıcılardan idarecilere kadar her kesimin ilgisini çekmektedir. Göçler, bir yandan doğrudan ülkelerin nüfusunda artma veya azalmalara sebep olmakta, bir yandan da yaş ve cinsiyet yapısında önemli değişikliklere sebep olarak, potansiyel üretici durumundaki kesimin toplumsal yaşamın içerisinde eritilmesine zemin hazırlamaktadır.

Özellikle 90’lı yıllarda büyük bir siyasi dönüşüm sürecine giren Orta Asya’daki ülkeler, ekonomik göç potansiyeline sahip bir yapıya bürünmüştür. Nitelikli insan göçünün alıcı ve verici ülke ekonomisine katkısı büyük olmakla birlikte; bu konumda bulunan kesimi de istismara açık hale getirmektedir. Konumları sebebiyle ülkelerinde işsizlik ve dolayısıyla ekonomik zorluklarla boğuşan, özellikle toplumsal olarak daha fazla korunmaya, daha fazla ilgiye mazhar olması gereken çocuk, kadın ve engelli kesim başta olmak üzere, meslek edindirme suretiyle işgücüne dahil edilebilmesi, nitelikli insan gücü potansiyelinin ülke ekonomisi içerisinde değerlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla toplumsal farkındalık yaratılması gerekmektedir.

TİKA 2010 yılı Sosyal Hizmetler/İstihdam alt sektöründe değerlendirilen proje profilinin en önemli zincirini işsizlik/istihdam amaçlı meslek edindirme kursları oluşturmuştur. Bu amaçla meslek eğitim merkezlerine teknik malzeme alımları, kadınlara meslek edindirme amaçlı eğitim programları düzenlenmiştir.

Nitelikli bir yaşam sürdürmekte güçlük çeken birey ve grupların; maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesi ve ihtiyaçlarının karşılanması, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunarak hayat standartlarının iyileştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla çeşitli dernek ve birliklere destek olunmuş, yetimhane ve huzurevlerine donanım ve malzeme yardımında bulunulmuştur.
  • • Sosyal Hizmetler/İstihdam
  • • Barınma ve Konut

TİKA’nın yürüttüğü barınma ve konut projeleri genel olarak savaşlar, iç çatışmalar gibi insani sebep veya doğal afetler neticesinde yerlerinden olan kesimlerin eski yerleşim bölgelerine dönüşü gayesine hizmet etmektedir.
Bosna – Hersek, Ukrayna/Kırım, Gürcistan ve Kırgızistan bu tarz projelerin yürütüldüğü ülkelerin başında gelmektedir.

100 Adet Göçmen Konutu ve Altyapının İnşası (Gürcistan)
2008 Ağustos ayında Gürcistan ordusu ile isyan eden Güney Osetya güçleri arasında çıkan çatışmalar, birçok köyün ve bazı şehirlerin yakılıp yıkılmasına neden olmuştur. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği resmi kaynaklarına göre çatışmalar nedeniyle 120 binden fazla insan Gürcistan sınırları içinde göç etmiştir. UNICEF’ e göre, göç etmek zorunda kalanların yaklaşık yüzde 40'ını, 16 yaşın altındaki çocuklar oluşturmuştur.

Savaşın bitmesinin ardından, savaş göçmenleri için 6.500 konut inşa etmek üzere çalışmalara başlayan Gürcistan hükümetine Türkiye’den de yardım eli uzanmıştır. Gürcistan'ın Gori kenti yakınlarında savaşta evsiz kalanlar için inşa edilecek 100 adet kalıcı tip göçmen konutu ve altyapısı inşasının TİKA tarafından yapılması kararlaştırılmıştır.

Nisan 2009 tarihinde gerçekleştirilen temel atma töreninin ardından çalışmalar hızla başlatılmış ve 8 ay gibi kısa bir sürede konutlar tamamlanmıştır. Kasım 2009 tarihinde Devlet Bakanı sayın Faruk ÇELİK ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Saakaşvili’nin de katılımıyla gerçekleştirilen törenle konutlar sahiplerine teslim edilmiştir.

Her biri kendine ait araziler içinde inşa edilen konutların, yol, su, elektrik, sulama kanalı gibi altyapı düzenlemeleri de yapılarak ihtiyaç sahibi 100 aile için sadece yaşanacak bir yer değil, aynı zaman da kendi kendilerini idame ettirebilecekleri bir ortam sağlanmıştır.


• Kültürel İşbirliği
Tüm farklı kültür gruplarının geçmiş, bugün ve gelecek arasında kurdukları köprüyü simgeleyen ortak tarih ve kültürel değerlerimizi oluşturan kültürel mirasımız, nesilden nesile korunması ve yaşatılması gereken bir olgudur. Dolayısıyla toplumlar ve kültürler arasındaki ilişkilerin diyalog ve duygudaşlık bağlamında sürdürülebilmesi önem arz etmektedir.

Çok kültürlü bir dünyadaki etkileşim ve öğrenme süreçlerinin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, kültürlerarası diyalog, işbirliği ve karşılıklı anlayışı besleyecek araçların geliştirilmesi dünya barışının sağlanması açısından hayati düzeyde önem taşımaktadır. Bu anlamda TİKA Başkanlığı faaliyet alanında yer alan coğrafyada, ortak tarih ve kültürel varlıklarımızın korunması, Türkçenin kullanılmasının bu coğrafyada yaygınlaştırılması, kültürel ilişkilerin geliştirilmesi, enformasyon, tanıtım ve yayın faaliyetleri ile bilgilenmenin sağlanması kapsamında çok çeşitli ve etkili projeleri hayata geçirmektedir.

• Restorasyon
İnsanın kimliğini belirleyen en önemli unsurların başında kişinin hangi milletten olduğu gelir. Bir milletin kültürüne ve tarihine bağlılığı, o milletin milli birlik ve beraberliğini güçlendirir. Ekonomik ve ticari açılardan sıkıntı yaşayan gelişmekte olan ülkelerde, tarihi mirasların yaşatılması konusunda kaynak ayrılması bir taraftan imkânsız olabilmekte, ancak bu konuda halkın talepleri ve istekleri de bir o kadar çok olmaktadır. Diğer taraftan söz konusu ülkelerde tarihi eserleri orijinaline uygun restore edebilecek yetişmiş insan kaynağı bulabilmek de bir o kadar güçtür.

2008 yılında çıkan Başbakanlık Genelgesi ile Yurtdışındaki Kültür Varlıklarımızın Restorasyonu ile ilgili olarak yürütülecek çalışmalarda, strateji geliştirme, restorasyon faaliyetlerini yönlendirme kamu kurum ve kuruluşları ile Sivil Toplum Kuruluşları arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlama görevi Başkanlığımıza verilmiştir.

Bu çerçevede gelişmekte olan ülkelerde restorasyon çalışmaları 2008 yılından itibaren hız kazanmıştır.

Yurtdışındaki kültür varlıklarımızın tespit edilmesi, hukuki statülerinin belirlenmesi ve restorasyonlarının yaptırılması faaliyetlerinin farklı kamu kurum ve kuruluşlarımız tarafından yerine getirilmesi nedeniyle etkin bir eşgüdüm mekanizmasının kurulmasına ihtiyaç duyulmuş olup, bu nedenle yürütülecek çalışmalarda kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleri arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlama, strateji geliştirme ve restorasyon faaliyetlerinin yönlendirilme görevi, 2008/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile TİKA’ya verilmiştir.

TİKA; yürüttüğü çeşitli teknik yardım ve kalkınma işbirliği projesinin yanı sıra ortak tarih ve kültür varlıklarının korunması, sahip çıkılması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması misyonunu üstlenmiş ve bu amaçla birçok önemli restorasyon projesine imza atmıştır.

Sultan Sancar Türbesi
İnşa edildiği tarih itibarı ile en büyük Türk eseri olan ve UNESCO’nun da Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Türkmenistan'daki Sultan Sancar Türbesinin restorasyonu Başkanlığımızca gerçekleştirilmiştir.
2002 yılında başlayan ve 2 yıl süren çalışmalarla restorasyonu tamamlanan Türbe, 2004 yılında açılmıştır.

Türbenin açılışını müteakiben, 18 Kasım 2004 tarihinde “Sultan Sancar ve Dönemi” konulu uluslararası bir sempozyum da gerçekleştirilmiş, bu sempozyuma bir çok ülkeden çok sayıda bilim adamı katılmıştır.

Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesi
Tarihi Kırım Hanlığı'nın günümüze kadar gelen en önemli mimari eserlerinden sayılan ve Kırım Tatar halkının kültür hayatında önemli bir yeri olan Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesi’nin restorasyonu Başkanlığımızca gerçekleştirilmiştir.

2006 yılında Başkanlığımız, Ukrayna Kültür Bakanlığı ve Bahçesaray Valiliği işbirliğinde başlatılan ve T.C. Kültür Bakanlığı uzmanlarının gözetim ve denetiminde yürütülen proje kapsamında, orjinal özelliklerine sadık kalınarak titiz bir çalışma sonucu restore edilen Medrese ve Türbe bu sayede Kırım’ın kültür hayatına yeniden kazandırılmıştır.

Konjiç Köprüsü
19. Osmanlı Padişahı Sultan IV. Mehmet tarafından 1682 tarihinde inşa ettirilen ve Bosna-Hersek'teki Osmanlı miraslarının en önemlilerinden birisi olan Konjiç Köprüsü, Başkanlığımız tarafından restore edilmiştir.

2005 yılında imzalanan Başkanlığımız ve Konjic Belediyesi arasında imzalanan protokol uyarınca yürütülen çalışmalar, 2009 yılında tamamlanmıştır.


Ülkemizin tarım alanındaki bilgi ve tecrübe birikiminin paylaşılmasına yönelik olarak bölge ülkelerinden yoğun işbirliği talepleri gelmektedir. TİKA tarafından yürütülen tarım ve hayvancılık projeleri ile üreticilerin kendi adlarına üretim yapabilme kapasitelerinin geliştirilmesi ve örgütlenmeleri, tarımsal üretimde çeşitlilik ve verimliliğinin arttırılması ve tarımsal mekanizasyon konusunda ticari zeminin yaratılmasına katkıda bulunulmaktır. Diğer taraftan çağdaş seracılığın geliştirilmesi ve böylece tarımda verimliliğin artması, yoğun tarım tekniklerinin öğretilmesi yoluyla işsizliğin azaltılması, çiftçilerin ekonomik düzeylerinin yükselmesi ve ülkenin kalkınması hedeflenmektedir. 2010 yılında bu sektörde gerçekleştirilen proje ve programlardan örnekler aşağıda yer almaktadır.

TİKA tarafından gerçekleştirilen tarım projeleri genel olarak 5 ana başlık altında değerlendirilmektedir:
1- İlgili kurumların kapasitesini artıracak teknik işbirliği çalışmaları.
2- Kurumlara donanım sağlanması.
3- Üreticilere verilen ekipman destekleri.
4- Üreticilerin eğitimi.
5- Entegre projeler.
Yumurtacı Hibrit ve Ebeveynlerin Türkmenistan’da Üretilmesi
TİKA Başkanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü’nün ortaklaşa gerçekleştirdiği “Yumurtacı Hibrit ve Ebeveynlerin Türkmenistan’da Üretilmesi” projesinde çerçevesinde bir tavukçuluk tesisi kurulmuştur. Tesiste görev alacak 17 Türkmen uzman Türkiye’ye getirilerek mesleki eğitime tabi tutulmuştur.

Proje kapsamında ayrıca 22 bin 500 adet damızlık yumurta Türkmenistan’a gönderilmiştir. Kuluçkaya yatırılan yumurtalardan yaklaşık 17 bin adet civciv çıkarılmış, civcivler aşılanarak, Ahal vilayetinin Tecen ilçesinde 5 bin civciv kapasiteli tavukçuluk tesisine götürülmüştür. Tamamen çevre kontrollü olarak planlanan ve aydınlatma, havalandırma, ısıtma ve soğutma sistemlerinden oluşan kümeslerde sulama ve yemlemenin de otomatik olarak yapılmaktadır. Civciv büyütme ve damızlık kümesi olarak iki ayrı bölümden oluşan tesiste yetiştirilen tavuklardan Türkmenistan'ın yumurta ihtiyacının yüzde 25'nin karşılanabilmektedir.

Yumurta ve beyaz et ihtiyacının büyük bir kısmını yurt dışından karşılayan Türkmenistan’da yılda en az 400 bin ticari civciv olarak bilinen yumurtacı tavuklar elde edilmektedir.

Doğu Makedonya’da Arıcılığın Geliştirilmesi
Ekonomik etkinliğin sınırlılığı sebebiyle yüksek bir işsizlik oranına sahip Doğu Makedonya’nın kırsal kalkınmasına katkıda bulunmak ve bölgede ekonominin canlandırılmasını sağlamak amacıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği işbirliğinde “Arıcılığın Geliştirilmesi Programı” geliştirilmiştir.

Program, Radoviş Bölgesi ve buraya bağlı on köyde (Radoviş Belediyesi Kılavuzlu, Pırnalı, Kocalı, Alikoç, Buçim, Topolnitsa, Strurovo, Podareç, Smilançi Köylerinde ve Konçe Belediyesi'nde) uygulanmaktadır. 66 aile ile başlayan program, sisteme yeni üreticilerin katılmasıyla 86 aileye yükselmiştir. Program dahilinde 2000 adet kovan, 1.420 adet arı kolonisi, ana arı üretim malzemeleri, arıcılık kıyafetleri, arı hastalıkları ilaçları ve arıcılık için gerekli tüm teknik malzemeler ailelere dağıtılmıştır.
Programın uygulanmaya başlaması ile birlikte şimdiye kadar geçimini hayvancılık ve tütünden sağlayan halk, ülkenin en modern arıcılık işletmelerine sahip olmuştur. Teorik ve uygulamalı arıcılık eğitimi alan aileler ülke koşullarının üzerinde gelir elde etmeye başlamışlardır.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, toplumsal, ekonomik ve ekolojik açıdan bölgeye çok önemli katkıları bulunan programı, Güney-Güney İşbirliği Programı çerçevesinde New York’ta düzenlenen “Global South Development Expo 2008” organizasyonunda en iyi program uygulamalarından biri olarak değerlendirmiştir.